به گزارش آهن آنلاین؛ بازار لوله در روزهای اخیر بیش از هر زمان دیگری از یک الگوی واحد فاصله گرفته و هر گروه از محصولات، متناسب با ساختار عرضه و تقاضای خود، مسیر متفاوتی را دنبال می‌کنند. برخلاف بسیاری از مقاطع فولادی که تحت‌تاثیر یک عامل مشترک نوسان می‌کنند، در بازار لوله، وابستگی به واردات، محدودیت تولید داخلی، نوع مصرف و حتی شرایط لجستیکی باعث شده رفتار قیمتی هر محصول با دیگری تفاوت محسوسی داشته باشد. در چنین فضایی، بررسی روند قیمت لوله تنها با اتکا به تغییرات نرخ ارز یا وضعیت کلی بازار فولاد امکان‌پذیر نیست؛ بلکه باید هر بخش از این بازار را به‌صورت مستقل تحلیل کرد. آخرین تغییرات نیز نشان می‌دهد که از لوله‌های درزدار گرفته تا لوله‌های مانیسمان، هر گروه با منطق متفاوتی به تحولات اقتصادی و صنعتی واکنش نشان داده و همین موضوع، چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار را پیچیده‌تر از گذشته کرده است.

دو مسیر متفاوت در بازار لوله

بازار لوله در هفته‌های اخیر تصویری دوگانه از خود به نمایش گذاشته است؛ به‌گونه‌ای که لوله‌های درزدار و بدون درز، نه‌تنها از نظر کاربرد، بلکه از منظر رفتار قیمتی نیز در دو مسیر متفاوت حرکت می‌کنند. دلیل این تفاوت را باید در ساختار تأمین مواد اولیه، وابستگی به واردات، نوع مصرف و میزان انعطاف عرضه جست‌وجو کرد. درشرایطی‌که فضای احتیاطی ناشی از تحولات سیاسی و نوسانات نرخ ارز همچنان بر تصمیم‌گیری فعالان بازار سایه انداخته، تقاضای واقعی نیز به سطحی محدودتر از ماه‌های گذشته رسیده و معاملات با احتیاط بیشتری انجام می‌شود.

لوله‌های درزدار که شامل محصولات داربستی، API و گالوانیزه هستند، بیشترین ارتباط را با بازار ساخت‌وساز و پروژه‌های عمرانی داخلی دارند. رکود نسبی در این بخش موجب شده تقاضای مصرفی همچنان ضعیف باقی بماند و تولیدکنندگان نیز با مدیریت عرضه، از شکل‌گیری نوسانات شدید جلوگیری کنند. همین شرایط باعث شده تغییرات قیمت لوله داربست در اغلب مبادی فروش محدود به کاهش حدود ۱.۷ درصدی باشد؛ در حالی‌که قیمت لوله API طی روزهای اخیر تقریباً بدون تغییر باقی مانده و بازار آن ثبات بیشتری را تجربه کرده است. در بخش گالوانیزه نیز روند کلی آرام بوده، هرچند محصولات کارخانه قزوین در تمامی سایزها حدود ۰.۵ درصد کاهش قیمت را ثبت کرده‌اند.

مانیسمان؛ بازاری با رفتار ناهمگون

در نقطه مقابل، بازار لوله‌های بدون درز یا مانیسمان همچنان رفتاری ناهمگون دارد. مهم‌ترین عامل این وضعیت، وابستگی بالای این محصولات به واردات است. بخش قابل‌توجهی از نیاز بازار، به‌ویژه در سایزهای خاص و رده‌های بالاتر، از مسیر واردات تأمین می‌شود و هرگونه اختلال در زنجیره تأمین یا افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل، می‌تواند تعادل عرضه را در برخی سایزها برهم بزند. از سوی‌دیگر، ظرفیت محدود تولید داخلی باعث شده بسیاری از سایزها امکان جایگزینی سریع نداشته باشند و همین موضوع، واکنش‌های قیمتی متفاوتی را در بازار ایجاد کند.

این شرایط زمانی پررنگ‌تر می‌شود که تقاضای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی و پروژه‌های فشارقوی نیز یکنواخت نباشد. هر پروژه صنعتی، متناسب با زمان‌بندی اجرا و وضعیت تأمین مالی، الگوی متفاوتی از خرید را دنبال می‌کند و درنتیجه، ممکن است یک سایز با افزایش تقاضا و سایز دیگر با رکود مواجه شود. به‌همین‌دلیل، برخلاف سایر مقاطع فولادی، تحلیل قیمت لوله مانیسمان بدون درنظر گرفتن وضعیت هر سایز، تصویر دقیقی از بازار ارائه نمی‌دهد.

نمونه این ناهمگونی را می‌توان در آخرین تغییرات بازار مشاهده کرد؛ جایی که لوله مانیسمان رده ۲۰ در سایز ۱۲ اینچ با افت ۹.۹ درصدی به حدود ۸۰ میلیون تومان برای هر شاخه رسید، اما هم‌زمان سایز ۲۱.۲ اینچ همین رده با رشد ۹.۹ درصدی، به ۸۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان افزایش یافت و سقف قیمتی سه‌ماهه خود را شکست. همین الگو در برخی سایزهای رده‌های ۴۰ و ۸۰ نیز مشاهده می‌شود و نشان می‌دهد که عرضه و تقاضا در بازار مانیسمان بیش از گذشته به شرایط اختصاصی هر سایز وابسته شده است.

رکود تقاضا؛ عامل مشترک اما با اثر متفاوت

اگرچه رکود تقاضا تقریباً تمام بخش‌های بازار فولاد را تحت‌تاثیر قرار داده، اما شدت اثر آن در بازار لوله یکسان نیست. در محصولات درزدار، کاهش فعالیت‌های ساختمانی مستقیماً حجم معاملات را محدود کرده و فروشندگان را به حفظ ثبات یا اعمال اصلاحات جزئی در قیمت‌ها سوق داده است. درمقابل، بازار مانیسمان بیش از آنکه از رکود ساختمانی تأثیر بگیرد، تحت‌تأثیر پروژه‌های صنعتی، محدودیت‌های وارداتی و انتظارات ارزی قرار دارد؛ به‌همین‌دلیل ممکن است در شرایطی که تقاضای عمومی بازار ضعیف است، برخی سایزها همچنان با رشد قیمت مواجه شوند.

از سوی‌دیگر، هزینه‌های انرژی، حمل‌ونقل و تأمین مواد اولیه نیز همچنان از متغیرهای اثرگذار بر بازار لوله محسوب می‌شوند. هرچند تولیدکنندگان داخلی تلاش کرده‌اند با مدیریت عرضه، از نوسانات شدید جلوگیری کنند، اما در بخش‌هایی که وابستگی بیشتری به واردات وجود دارد، این سیاست به‌تنهایی برای ایجاد ثبات کافی نیست.

چشم‌انداز بازار لوله؛ ثبات یا ادامه نوسانات؟

در سایر بخش‌های بازار نیز آرامش بیشتری دیده می‌شود. لوله‌های گوشتدار طی روزهای اخیر نوسان قابل‌توجهی نداشته‌اند و بازار آن‌ها در وضعیت نسبتاً باثبات قرار دارد. همچنین قیمت لوله استیل و قیمت لوله مسی نیز بدون تغییر محسوس دنبال شده و به‌دلیل بازار تخصصی‌تر و حجم معاملات محدودتر، کمتر از نوسانات روزمره بازار فولاد تأثیر پذیرفته‌اند.

درمجموع، آنچه امروز مسیر قیمت لوله را پرپیچ‌وخم کرده، تنها نوسانات نرخ ارز یا تغییرات مقطعی بازار فولاد نیست؛ بلکه ترکیبی از وابستگی متفاوت محصولات به واردات، محدودیت ظرفیت تولید داخلی، شرایط لجستیکی و رفتار محتاطانه تقاضاست. تا زمانی که این متغیرها به وضعیت باثبات‌تری نرسند، انتظار می‌رود بازار لوله همچنان از یک روند یکدست فاصله داشته باشد و هر گروه از محصولات، متناسب با شرایط عرضه و تقاضای خود، مسیر مستقلی را در پیش بگیرد. چنین شرایطی نشان می‌دهد که در تحلیل بازار لوله، دیگر نمی‌توان با یک نسخه واحد درباره همه محصولات قضاوت کرد و بررسی هر بخش باید بر پایه واقعیت‌های اختصاصی همان بازار انجام شود.