به گزارش خبرنگار مهر، مفهوم «میم» یا بسته کوچک فرهنگی نخستین‌بار توسط ریچارد داوکینز در سال ۱۹۷۶ مطرح شد و به واحدی از فرهنگ اشاره دارد که همانند ژن، قابلیت تکثیر، جهش و انتخاب طبیعی دارد. در فضای شبکه‌های اجتماعی، این مفهوم شکل بصری و ساده‌تری به خود گرفته و اغلب در قالب تصاویر، ویدئوهای کوتاه یا جملات فشرده و طنزآلود ظاهر می‌شود که به سرعت میان کاربران دست‌به‌دست می‌شوند.

ویژگی اصلی میم‌ها، سادگی و سرعت انتقال آن‌هاست. کاربران در جریان اسکرول سریع شبکه‌های اجتماعی، نیاز دارند پیام را فوراً دریافت کنند و این مختصر و قابل‌فهم بودن، یکی از مهم‌ترین دلایل فراگیر شدن میم‌ها محسوب می‌شود. هر چه درک یک پیام آسان‌تر باشد، احتمال اشتراک‌گذاری آن نیز بیشتر است. نقش احساس در گسترش میم‌ها بسیار پررنگ است. میم‌هایی که احساساتی مانند خنده، تعجب، خشم یا هم‌ذات‌پنداری را برمی‌انگیزند، بیشتر مورد توجه کاربران قرار می‌گیرند. همین واکنش‌های احساسی باعث می‌شود الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی آن‌ها را بیشتر نمایش دهند، زیرا تعامل بالا یکی از معیارهای مهم این الگوریتم‌هاست.

قابلیت بازسازی و تطبیق‌پذیری نیز یکی از دلایل اصلی ماندگاری و فراگیر شدن میم‌هاست. زمانی که کاربران بتوانند به سادگی نسخه شخصی‌سازی‌شده‌ای از یک میم تولید کنند، چرخه تکامل فرهنگی آن ادامه پیدا می‌کند. این تغییرات کوچک، مانند جهش‌های ژنتیکی، به بقای طولانی‌تر و گسترش بیشتر میم کمک می‌کند. هم‌زمانی با گفت‌وگوهای روز نیز در موفقیت یک میم بسیار اثرگذار است. میم‌هایی که به اخبار داغ، روندهای اجتماعی یا اتفاقات روزمره مرتبط می‌شوند، احتمال انتشار بیشتری دارند. این هم‌سویی با جریان عمومی گفتگو، سرعت گردش آن‌ها را چند برابر می‌کند و شبکه‌های اجتماعی نقش یک کاتالیزور قوی را ایفا می‌کنند.

نقش الگوریتم‌ها در این فرآیند مشابه انتخاب طبیعی در زیست‌شناسی است. الگوریتم‌ها پست‌هایی را که واکنش و تعامل بیشتری دریافت کرده‌اند، به افراد بیشتری پیشنهاد می‌دهند. در نتیجه، میم‌هایی که «سازگارتر» هستند و بهتر با محیط الگوریتمی هماهنگ می‌شوند، شانس بیشتری برای دیده شدن و تکرار دارند و به نوعی از فیلتر انتخاب طبیعی عبور می‌کنند. در نهایت، میم‌ها علاوه بر جنبه سرگرمی، کارکرد اجتماعی مهمی نیز دارند. آن‌ها اغلب حامل نوعی هویت جمعی‌اند و به افراد احساس تعلق به یک اجتماع مشترک می‌دهند. کاربران از طریق اشتراک‌گذاری یا بازسازی میم‌ها در نوعی گفت‌وگوی غیررسمی و فرهنگی شرکت می‌کنند که به سرعت تکامل می‌یابد و بازتابی از پویایی‌های اجتماعی روز است.

نمونه جالبی از این میم ها، لبخند کوچک سید عباس عراقچی در جریان یک مصاحبه تلویزیونی است با مجری شبکه NBCnews وقتی میگوید ما منتظرشون هستیم!

لبخند عراقچی در بازه زمانی کوچکی به محبوب‌ترین میم این روزهای دنیا بدل شد که کاربران غیر ایرانی بارها به آن پرداخته و حتی با هوش مصنوعی ورژنهای لگویی آن نیز طراحی شد!